Zasady postępowania w trakcie leczenia chemioterapią

Dzięki prawidłowej diecie podczas chemioterapii można zapobiec niedożywieniu, zmniejszyć toksyczność chemioterapii, zwolnić tempo rozprzestrzeniania się choroby, zmniejszyć ryzyko jej nawrotu, a nawet zwiększyć szanse na wyleczenie. Odpowiedni sposób odżywiania pozwala wzmocnić odporność, zregenerować organizm i odzyskać siły po intensywnym leczeniu, może także skutecznie wspomagać terapię nowotworową.

 

Ogólne zasady dotyczące żywienia podczas leczenia chemioterapii

  • Posiłki powinny być świeżo przygotowane i estetycznie podane
  • Pora posiłków powinna być miłym wydarzeniem dnia - zrelaksuj się przed jedzeniem, zadbaj o przyjemną atmosferę przy stole
  • Jedz 5-6 posiłków o małej objętości (małe porcje nie obciążają przewodu pokarmowego, a żołądek łatwiej radzi sobie z trawieniem)
  • Największy apetyt występuje rano, niech więc Twoje śniadanie będzie najważniejszym posiłkiem w ciągu dnia
  • Kolację warto zjeść 2 godziny przed snem
  • Jedz zawsze wtedy, gdy jesteś głodny, nie czekaj na wyznaczoną porę posiłków
  • Potrawy o słodkim smaku powinno się jeść tylko po posiłku
  • Wypijaj co najmniej 2 litry płynów dziennie: 5 szklanek wody mineralnej niegazowanej, 5 szklanek soków owocowych i warzywnych pasteryzowanych
  • Nie pij płynów podczas posiłków
  • Zupę jedz po drugim daniu (płyny wypełniają żołądek)
  • Leki doustne popijaj kisielem lub siemieniem lnianym (łagodzą podrażnione śluzówki)

 

Wahania ciężaru ciała

Kontroluj ciężar swojego ciała:

  • jeśli tracisz na wadze, zwiększ treść spożywanego jedzenia, pamiętaj, że spadek wagi prowadzi do utraty apetytu, zmęczenia, depresji
  • stosowanie sterydów w trakcie zabiegów chemioterapii wpływa na przemianę materii, a także pobudzenie apetytu, a co za tym idzie - na wzrost wagi!

Produkty zakazane podczas leczenia chemioterapią:

  • alkohol, kakao, czekolada
  • woda gazowana, gazowane napoje oraz napoje typu Cola
  • pieczywo żytnie, razowe, chrupkie
  • tłuste wędliny, boczek, jaja smażone na tłuszczu, smalec, tłuste gatunki mięs (wieprzowina, baranina, gęsi, kaczki)
  • soja, soczewica, groch, kapusta, a także zupy z warzyw kapustnych
  • bigos, smażona kapusta, fasolka po bretońsku, placki ziemniaczane
  • pizza, hamburgery, frytki, chipsy
  • sery pleśniowe
  • ostre przyprawy: ocet, pieprz, papryka, chili, curry, musztarda, ziele angielskie, liść laurowy, gałka muszkatołowa oraz nadmiar soli.

 

Problemy występujące w trakcie chemioterapii

Podczas leczenia chemioterapią może wystąpić szereg ubocznych skutków. Są one przemijające, można je niwelować dzięki odpowiedniemu postępowaniu, jednak zawsze wymagają wzmożonej uwagi i zastosowania się do odpowiednich zaleceń. Pamiętaj, że należy zgłosić lekarzowi wszelkie niepokojące Cię objawy. Najczęściej występującymi problemami są: nudności, biegunki, zaparcia, suchość jamy ustnej i bolesne śluzówki jamy ustnej oraz obserwowane podczas badań krwi niskie wartości leukocytów.

NUDNOŚCI

W celu złagodzenia nudności po chemioterapii często płucz jamę ustną przegotowaną wodą; dbaj, by Twoje otoczenie było czyste; pij zimne, niekwaśne płyny (małe łyki wody, herbaty, sorbetów owocowych); pij płyny solone (wywary z warzyw); unikaj intensywnych zapachów, które mogą pobudzić nudności.

SUCHOŚĆ JAMY USTNEJ

Suchość jamy ustnej może wywołać zarówno sama chemioterapia, jak i niektóre zabiegi radioterapii w obrębie głowy, szyi i górnej klatki piersiowej. Te przykre dolegliwości można złagodzić poprzez:

  • krojenie jedzenia na małe porcje, które łatwiej połknąć
  • spożywanie dań razem z sosami
  • przygotowywanie warzyw w postaci puree
  • żucie gumy, ssanie cukierków
  • picie napojów w trakcie jedzenia i między posiłkami.

Pamiętaj, że landrynki i cierpkie napoje pobudzają wydzielanie śliny. Często szczotkuj zęby miękką szczoteczką, płucz jamę ustną!

W WYPADKU BOLESNYCH ŚLUZÓWEK JAMY USTNEJ

Unikaj potraw, które mogą dodatkowo podrażnić tę okolicę - unikaj posiłków pikantnych, gorących, suchych oraz o szorstkiej, chropowatej strukturze (np. pieczywo chrupkie, suche herbatniki). Niektóre potrawy mogą przynieść ulgę - chłodne, miękkie, łagodne (pij kisiel i siemię lniane). Spożywaj jedzenie w postaci papek lub przez słomkę.

BIEGUNKA

Biegunkę mogą wywołać: infekcja, uczulenie na pokarm, antybiotyki i inne leki.

Podczas biegunki woda i składniki odżywcze zawarte w spożytych posiłkach nie są wchłaniane w jelitach, co powoduje częste wypróżnienia. Długotrwała biegunka może doprowadzić do poważnego odwodnienia organizmu. Powrót do zdrowia wymaga czasu i odpowiedniej diety, która nie podrażnia jelit.

W wypadku biegunki:

  • wypijaj dużo płynów, by nie dopuścić do odwodnienia organizmu
  • pij gorzką herbatę i wywar z borówek
  • unikaj kofeiny, czekolady, tłustych i smażonych potraw
  • spożywaj banany, produkty ryżowe (kleik ryżowy), marchewkę i mięso drobiowe rozdrobnione
  • spożywaj produkty o małej zawartości błonnika
  • unikaj potraw mlecznych.

ZAPARCIA

Zaparcia spowodowane są powolną pracą jelit. Pokarmy zalegają w jelitach dłużej niż zwykle, więc wchłaniana jest z nich większa ilość wody, stolec staje się suchy i twardy. Leczenie polega głównie na przeciwdziałaniu zaparciom: należy spożywać pokarmy bogate w błonnik, produkty wieloziarniste - płatki z otrębami, surowe owoce i warzywa, a także suszone owoce, śliwki, kompot ze śliwek.

NISKIE WARTOŚCI LEUKOCYTÓW

Przy niskich wartościach leukocytów:

  • należy eliminować z diety świeże owoce i warzywa (spożywać owoce i warzywa gotowane)
  • stosować dietę lekkostrawną, zapewniającą regularne wypróżnienia
  • eliminować produkty zawierające żywe kultury bakterii, jak Actimel, jogurty, kefiry
  • rygorystycznie przestrzegać zasad higieny osobistej
  • posiłki, wyłącznie z produktów świeżych, nie przeterminowanych, winny być przygotowywane z zachowaniem szczególnej czystości i uwagi.

 

Aktywność fizyczna chorych w trakcie leczenia chemioterapią

Aktywność fizyczna jest bardzo ważna w życiu każdego człowieka; przerwanie wykonywania wielu codziennych czynności źle wpływa na psychikę chorych, dlatego też pacjenci w trakcie leczenia chemicznego powinni prowadzić normalny tryb życia i nie ograniczać swojej aktywności fizycznej (utrzymanie jej ma korzystny wpływ na stan psychiczny chorego).W trakcie niektórych programów leczenia chemioterapią występują objawy uboczne (np. senność, zmęczenie, nudności), które wymuszają obniżenie aktywności fizycznej; należy ją wtedy dostosować do aktualnych możliwości chorego, a nie rezygnować z niej całkowicie (na prośbę pacjenta, leki można np. podać w czwartek, tak by zmęczenie ustąpiło przed poniedziałkiem, a pacjent mógł wrócić do pracy).

 

Lek. med. Dagmara Zimowska-Curyło
Klinika Hematologii CM UJ, Kraków

ulotka Chloniak to diagnoza

Leczenie chłoniaków

Ważne dla pacjentów

Warto wiedzieć

Warto przeczytać

Rak wolny od bólu

Czy rak musi boleć? Dowiedz się gdzie leczyć ból, skorzystaj z praktycznych porad, skontaktuj się z ekspertem.

Dowiedz się więcej.

Tel 800 - 493 - 494 - Bezpłatna Infolinia Polskiej Unii Onkologii

Telefon czynny jest od poniedziałku do czwartku w godzinach 16.00- 19.00. 

Dowiedz się więcej.

Kampania Chłoniak może dotknąć każdego!

ANKIETA BIURA RZECZNIKA PRAW PACJENTA

Problemy młodych pacjentów związanych z koniecznością przejścia po ukończeniu 18 r.ż. spod opieki pediatrycznej do systemu opieki zdrowotnej dla osób dorosłych. Dowiedz się więcej.

Spotkania z Przebiśniegami

W każdy pierwszy wtorek miesiąca zapraszamy na spotkania z przedstawicielami Stowarzyszenia, które odbywają się przy ul. Kopernika 27 w Krakowie (budynek Ogrodu Botanicznego) w godzinach od 18.00 do 20.00.

Co Polacy wiedzą o chłoniakach?

Stowarzyszenie Przyjaciół Chorych na Chłoniaki „Przebiśnieg” sprawdziło stan wiedzy Polaków o chłoniakach. Okazuje się, że ponad 50 proc. ankietowanych nie znało objawów chłoniaków.Co Polacy wiedzą o chłoniakach?

 

WTC 50x100

 

roche

 

fundacja aleksandrowicza small

 

szpital

 

onkologia

 

hematoonkologia.pl